Kedi ve Köpekte Doğru Beslenme: Hayvanınızın Gerçekten İhtiyacı Olanlar

En önemli kural basit: doğru miktarda, eksiksiz bir tam yem, her zaman taze su – ve kiloyu takip etmek. Geri kalan her şey – çeşit, marka, yaş ya da kuru mama – hayvanınız sağlıklı olduğu, iyi göründüğü ve ideal kilosunu koruduğu sürece ikinci plandadır.

Tam yem mi, tamamlayıcı yem mi? Etikete bir bakış

AB yem yönetmeliği iki türü birbirinden ayırır:

• Tam yem (Almanca etiketlerde: Alleinfuttermittel) tek başına günlük ihtiyacın tamamını karşılar. Hayvanınızın ana öğün olarak her gün ihtiyaç duyduğu budur.
• Tamamlayıcı yem (Ergänzungsfuttermittel) ihtiyacı yalnızca başka mamalarla birlikte karşılar – birçok ödül maması, mama üstü sos ve bazı yaş mamalar bu gruba girer.

Hayvanımın ne kadar suya ihtiyacı var?

MSD Veterinary Manual yol gösterici değer olarak günde kilogram başına yaklaşık 44–66 ml veriyor – normal sıcaklıklarda ve mamadan gelen su dahil. Yani 10 kilogramlık bir köpeğin yaklaşık yarım litreye ihtiyacı vardır; sıcakta, çok hareketli günlerde ya da kuru mamayla daha fazlasına.

Taze su her zaman hazır olmalıdır. Çok yaş mama yiyen kediler çoğu zaman kaptan az su içer – enerjik oldukları ve normal idrar yaptıkları sürece bu normaldir.

İdeal kilo: vücut kondisyon skoru

Tartı tek başına pek bir şey söylemez. Veteriner hekimler beslenme durumunu, Dünya Küçük Hayvan Veteriner Hekimleri Birliği WSAVA'nın 1'den 9'a kadar olan vücut kondisyon skoruyla (Body Condition Score, BCS) değerlendirir:

Mama değişimi – karın ağrısı olmadan

Mamanın aniden değiştirilmesi birçok hayvanın midesini bozar. Tufts Üniversitesi'nin beslenme uzmanları, en az bir hafta boyunca eski mamanın içine adım adım daha fazla yeni mama karıştırmayı öneriyor:

Dışkı yumuşarsa mevcut aşamada bir iki gün daha kalın. Bazı hassas hayvanlar dört ila altı haftaya ihtiyaç duyar.

Yavru köpekler, yavru kediler ve yaşlılar

• Yavru köpekler 6 aylık olana kadar günde 3 öğün, ardından bir yaşına kadar 2 öğün yer.
• Büyük ırkların, büyük ırklara özel yavru mamasına ihtiyacı vardır. Fazla kalsiyum büyümekte olan iskelete zarar verir – bir tam yeme ek olarak kalsiyum, fosfor ya da D vitamini vermek nadiren gerekir ve zarar verebilir.
• Yavru kediler 8–12 aylıkken yetişkin mamasına geçirilir.
• Yaşlılar: Yaşlı hayvanlar için ayrı bir resmî besin standardı yoktur. Yaşlı köpekler belki daha fazla proteine ihtiyaç duyar, yaşlı kediler yağı daha zor sindirir. “Senior” etiketinden daha önemlisi, kilonun ve sağlığın düzenli olarak kontrol edilmesidir.

Kediler zorunlu etçildir

Kedilerin özel ihtiyaçları vardır: Taurini mamayla almak zorundadırlar – bitkisel proteinler hiç taurin içermez. Eksik olursa bir kalp kası hastalığı ve retina hasarı ortaya çıkabilir. Ayrıca kedilerin hazır A vitaminine ve araşidonik aside ihtiyacı vardır.

Kedi mamalarına taurin eklenmeye başlandığından beri bu kalp hastalığı nadir hâle geldi – ancak evde hazırlanan rasyonlarda hâlâ görülüyor.

BARF ve çiğ besleme: Bilmeniz gerekenler

Çiğ besleme popüler, ancak iyi belgelenmiş iki riski var:

1. Dengesiz rasyonlar: Münih Ludwig Maximilian Üniversitesi'nin (LMU) bir incelemesi (Dillitzer ve ark. 2011), 95 BARF rasyonunun %60'ında en az bir belirgin dengesizlik buldu. Sıklıkla kalsiyum, iyot, bakır, çinko ve A vitamini eksikti.
2. Mikroplar: Utrecht Üniversitesi'nden araştırmacılar (van Bree ve ark. 2018), piyasada satılan 35 dondurulmuş çiğ mama ürününde örneklerin %80'inde ESBL üreten E. coli, %54'ünde Listeria ve %20'sinde Salmonella buldu – bu, evdeki çocuklar ve yaşlılar için de bir risk.

Mutfağınızdaki hangi yiyeceklerin tehlikeli olduğunu – çikolata, üzüm, soğan, ksilitol – Köpek zehirlenmesi: belirtiler ve ilk yardım rehberimizdeki genel bakışta bulabilirsiniz.

Zayıf düşmüş, bulunmuş bir hayvanı beslemek: yavaş yavaş!

Aç kalmış bir sokak hayvanı bulan herkes onu hemen doyurmak ister. Tam da bu tehlikeli olabilir: Yeniden beslenme sendromunda (refeeding sendromu), uzun süre aç kaldıktan sonra yeniden besin alınır alınmaz vücuttaki sıvı ve mineraller yer değiştirir – tipik olanı, çoğunlukla ilk beş gün içinde ortaya çıkan tehlikeli bir fosfat eksikliğidir.

• Yalnızca küçük porsiyonlar hâlinde su ve kolay sindirilebilir mama verin.
• İnek sütü vermeyin.
• Hayvanı mümkün olan en kısa sürede veterinere götürün. Orada mama miktarı birkaç gün içinde kademeli olarak artırılır ve kan değerleriyle kontrol edilir.

Kimsenin beslemediği hayvanlara yardım etmek mi istiyorsunuz? Save Our Animals ile Romanya, Bulgaristan, Macaristan ve Türkiye'deki gönüllülere mama, veteriner ve kısırlaştırma desteği sağlarsınız.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar