Yaralı Hayvan Buldum: Ne Yapmalıyım, Kimi Aramalıyım?
Yardıma ihtiyacı olan bir hayvan buldunuz ve şimdi kimin yetkili olduğunu merak ediyorsunuz. Cevap; hayvanın yaralı olup olmadığına, yaban hayvanı olup olmadığına ve birine ait olup olmadığına bağlı.
Görsel: Hayvan Dostu Rehberi için yapay zekâ ile üretildi – temsilidir.
- Yaralı ya da tehlikede mi? Önce kendinizi koruyun, sonra nöbetçi veterineri ya da hayvan kurtarma servisini arayın. Sıkışmışsa: itfaiye 122.
- Karaca, tavşan, tilki vb. asla yanınıza almayın – bu, başkasının av hakkına müdahaledir. Polisi (133) ya da avcıyı arayın.
- Yavru kuşlar ve karaca yavruları çoğu zaman terk edilmiş değildir. Almak yerine gözlemleyin.
- Köpek ya da kedi: Çipi veterinerde ya da barınakta okutun, bulduğunuzu belediyeye bildirin.
- Hayvana eziyet: Olay sürüyorsa → polis 133; değilse resmi veteriner hekim (Amtstierarzt) ya da hayvan koruma ombudsmanlığı (Tierschutzombudsstelle) – isim vermeden de olur.
Hayvan yaralıysa ya da tehlikedeyse önce kendinizi koruyun, ardından nöbetçi veterineri ya da hayvan kurtarma servisini (Tierrettung) arayın – sıkışmış bir hayvan için Avusturya'da itfaiyeyi (122). Karaca ya da tavşan gibi yaban hayvanlarını asla yanınıza almayın; polise (133) ya da avcıya haber verin. Bulduğunuz bir köpeğin ya da kedinin çipini okutun ve bulduğunuzu belediyeye bildirin. Üç soruda karar yolu:
Hayvan buldum – ne yapmalıyım?
Önce siz, sonra hayvan: güvenli yardım
Yaralı, korkmuş bir hayvan ısırabilir ya da tırmalayabilir – normalde uysal olsa bile. Üstelik birçok hayvan yol kenarında bulunur.
- Kendinizi güvenceye alın: reflektörlü yelek, reflektör üçgeni, trafikle aranızda mesafe.
- Yavaşça ve yandan yaklaşın, sakin konuşun, hayvanın gözlerine dik dik bakmayın.
- Küçük bir hayvanı almak için eldiven giyin ya da bir battaniye veya ceket kullanın. Yaban hayvanlarını gövdesinden tutun.
- Taşıma: Kapalı bir kutuda ya da hava delikleri olan bir kartonda. Büyük köpekleri bir battaniye üzerinde – mümkünse iki kişi.
- Bir veteriner hayvanı görmeden yiyecek vermeyin, süt de vermeyin.
Kanamaları nasıl durduracağınızı ve yaralı bir hayvanı nasıl taşıyacağınızı Kedi ve köpekte ilk yardım rehberimizde ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.
Kimi aramalıyım?
| Durum | Önce | Sonra |
|---|---|---|
| Hayvan sıkışmış; bir kuyuda, bir boruda, akut tehlikede | İtfaiye 122 | Eyaletinizdeki hayvan kurtarma servisi |
| Yaralı evcil hayvan | Nöbetçi veteriner ya da hayvan hastanesi | Belediye, çipi okutun |
| Yaban hayvanı kazası | Polis 133 ya da bölgedeki avcı | – |
| Yaralı yaban hayvanı, yavru hayvan, kuş | Önce arayın: eyaletinizdeki yaban hayvanı istasyonu | – |
| Sahipsiz gelen ya da bulunan hayvan | Belediye (bulunan eşya makamı, Fundbehörde) | Eyaletin bulunan hayvan portalı |
| O anda yaşanan hayvana eziyet | Polis 133 | Resmi veteriner hekim, hayvan koruma ombudsmanlığı |
| Sıcak arabada köpek | Polis 133 | – |
Tüm eyaletlerdeki hayvan kurtarma servislerinin, nöbetçi veterinerlerin ve yaban hayvanı istasyonlarının numaralarını acil numaralar listesinde bulabilirsiniz.
Köpek ya da kedi buldunuz
- Çipi okutun – en yakın veterinerde, barınakta ya da hayvan koruma derneğinde. Hızlıdır ve çoğu zaman ücretsizdir.
- Bulduğunuzu belediyeye (Gemeinde) bildirin. İlk etapta belediye yetkilidir. Sahibi bulunamazsa, ilçe idari makamı (Bezirksverwaltungsbehörde) resmi veteriner hekimle (Amtstierarzt) birlikte hayvanın barınmasını sağlar.
- Bulunan hayvan portallarına bakın – birçok eyaletin kendi portalı var; örneğin Tierschutzportal Oberösterreich, Tiersuche Niederösterreich ya da Fundtierdatenbank Salzburg.
Hangi veri tabanı doğru?
Avusturya'da köpeklerin çipli olması ve resmi evcil hayvan veri tabanına (Heimtierdatenbank) kayıtlı olması zorunludur – bu, heimtierdatenbank.ehealth.gv.at adresidir. Benzer adlı heimtierdatenbank.at sitesi özel bir kayıt sistemidir. Kediler çoğu zaman ek olarak Animal Data ya da PETCARD gibi özel kayıt sistemlerine de kayıtlıdır. Bu yüzden okutma sırasında tüm kayıt sistemlerinin sorgulanmasını isteyin.
Sokak kedileri
Avusturya'da düzenli olarak dışarı çıkan kediler, üretim için kullanılmıyorsa kısırlaştırılmış olmak zorundadır. Bu nedenle sokak kedileri; onları yakalayan, veteriner bakımını sağlayan ve kısırlaştıran hayvan koruma derneklerinin işidir. Partner ülkelerimizdeki sokak hayvanları için de en etkili yardım tam olarak budur.
Yaban hayvanları: zarar vermeden yardım
Karaca, tavşan, tilki, yaban domuzu, sülün, ördek
Bu hayvanlar av hayvanıdır ve avlanma hakkı sahibine aittir. Onları yanına alan – yoldan ölü olarak alsa bile – Avusturya'da başkasının av hakkına müdahale suçunu (Ceza Kanunu, § 137 StGB) işlemiş olur. Polise (133) ya da bölgedeki avcıya haber verin. Hangi türlerin av hayvanı sayıldığını eyaletler farklı düzenler.
Diğer yaban hayvanlarının – kirpiler, ötücü kuşlar, sincaplar, yarasalar – görünür şekilde yaralıysa, kaçamıyorsa, tehlikeli bir yerde duruyorsa ya da gece aktif hayvanlar olarak gündüz başıboş dolaşıyorsa yardıma ihtiyacı vardır. Her durumda bir hayvanı yanınıza almadan önce bir yaban hayvanı istasyonunu arayın.
Yavru kuş buldunuz
Çoğu zaman bunlar yuvadan erken çıkan yavrulardır (Ästling): tüylüdürler, kuyrukları kısadır, uçmayı öğrenmeden yuvadan ayrılırlar – ve yaklaşık iki hafta daha anne babaları tarafından beslenirler. Bir ila iki saat uzaktan gözlemleyin. Ancak hiçbir yetişkin kuş gelmezse ya da yavru tehlikedeyse, onu yakınlarda yüksekçe bir çalının içine koyun ve bir istasyonu arayın.
Karaca yavrusu buldunuz
Dokunmayın, yanınıza almayın. Dişi karaca yavrusunu bilerek yalnız bırakır ve emzirmek için geri gelir. Yavru insan kokarsa annesi onu reddedebilir. Yaralıysa: avcıya haber verin.
Sonbaharda kirpi
Sonbaharda sağlıklı genç kirpilerin çoğu zaman yardıma ihtiyacı yoktur. Viyana Yaban Hayvanlarına Yardım Merkezi (Wildtierhilfe Wien) kasım ayı için yaklaşık 600 gram ağırlık veriyor; İsviçre'deki kirpi istasyonları en az 500 gram kabul ediyor, 600–700 g ise daha iyi. Ağırlıktan daha önemlisi genel izlenimdir: Gündüz ortalıkta dolaşan, sendeleyen, üzerinde sinek kurtçukları olan ya da hırıltılı nefes alan bir kirpi hemen kirpi bakım istasyonuna ya da veterinere götürülmelidir. Şunları vermeyin: meyve, sebze, tahıl, süt ürünleri.
Hayvana eziyeti bildirmek: Avusturya'da böyle yapılır
Olay o anda yaşanıyorsa ya da bir hayvan akut tehlikedeyse polisi (133) arayın. İhmal ya da kötü bakım koşullarında yetkili olan resmi veteriner hekimdir (Amtstierarzt) – ilçe idaresinde (Bezirkshauptmannschaft), kendi statüsü olan şehirlerde ise belediye idaresinde (Magistrat). Eyaletlerin hayvan koruma ombudsmanlıkları (Tierschutzombudsstelle) da ihbar kabul eder; isterseniz isimsiz olarak.
Bildiriminizin işe yaraması için
- Yeri, tarihi ve saati not edin
- Fotoğraf ya da video – yalnızca kendinizi tehlikeye atmıyorsanız
- Tam olarak ne gördünüz? Kaç hayvan? Ne zamandan beri?
- Tanıklar ve iletişim bilgileri
| Eyalet | Hayvan koruma ombudsmanı | Telefon |
|---|---|---|
| Burgenland | Amelie Göschl | 057 600 2960 |
| Karintiya (Kärnten) | Dr.in Jutta Wagner | 050 536 37000 |
| Aşağı Avusturya (Niederösterreich) | Dr.in Lucia Giefing | 02742 9005 15578 |
| Yukarı Avusturya (Oberösterreich) | Dr.in Cornelia Rouha-Mülleder | 0732 7720 14281 |
| Salzburg | Mag. Alexander Geyrhofer | 0662 8042 3461 |
| Steiermark | Dr.in Karoline Schlögl | 0316 877 3966 |
| Tirol | Dr. Martin Janovsky | 0512 508 3247 |
| Vorarlberg | Dr.in Ruth Sonnwender | 05574 511 42099 |
| Viyana (Wien) | DI.in Eva Persy | 01 318 00 76 75079 |
Kaynak: Sağlık Bakanlığı'nın Tüketici Sağlığı İletişim Platformu (Kommunikationsplattform VerbraucherInnengesundheit) ve eyalet siteleri, erişim tarihi 27.09.2026.
Yurt dışında yardıma muhtaç bir hayvan mı gördünüz?
Tatilde Romanya, Bulgaristan, Macaristan ya da Türkiye'de yardıma ihtiyacı olan bir hayvan mı gördünüz? Konumu, fotoğrafları ve kısa bir açıklamayı bize WhatsApp üzerinden gönderin. Oradaki partnerlerimizden birinin yardım edip edemeyeceğini kontrol ederiz.
Sık sorulan sorular
Bulduğum kediyi yanımda tutabilir miyim?
Öylece değil. Bulunan bir hayvan öncelikle sahibine ait olmaya devam eder. Bulduğunuzu belediyeye (Gemeinde) bildirin, çipi okutun ve bulunduğunuz eyaletin bulunan hayvan portallarına bakın. Sahibi çıkmazsa sonrasına makamlar karar verir – hayvanı yanınıza alıp alamayacağınızı orada sorun.
heimtierdatenbank.at resmi veri tabanı mı?
Hayır. Sağlık Bakanlığı'nın (Gesundheitsministerium) resmi evcil hayvan veri tabanı heimtierdatenbank.ehealth.gv.at adresindedir (ID Austria ile giriş). heimtierdatenbank.at ise özel bir kayıt sistemidir. Çip okutulurken muayenehanenin tüm veri tabanlarını sorgulaması en iyisidir.
Arabayla bir karacaya çarptım. Ne yapmam gerekiyor?
Kaza yerini güvenceye alın, polise (133) ya da bölgedeki avcıya haber verin – hayvan kaçıp gitmiş olsa bile. Hayvanı yanınıza almayın: Av hayvanları, avlanma hakkı sahibine aittir.
Bir kirpi buldum. Yardıma ihtiyacı var mı?
Gündüz ortalıkta dolaşıyorsa, sendeliyorsa, yaralıysa, üzerinde sinek kurtçukları varsa ya da hırıltılı nefes alıyorsa: evet, hemen kirpi bakım istasyonuna ya da veterinere. Sonbaharda sağlıklı genç kirpilerin çoğu zaman yardıma ihtiyacı yoktur; Viyana Yaban Hayvanlarına Yardım Merkezi'ne (Wildtierhilfe Wien) göre kasımda yaklaşık 600 g ağırlığında olmaları gerekir. Süt vermeyin.
Hayvana eziyeti isimsiz bildirebilir miyim?
Evet, eyaletlerin hayvan koruma ombudsmanlıklarına isimsiz ihbar da yapılabilir. Verdiğiniz bilgiler (yer, tarih, saat, fotoğraflar) ne kadar ayrıntılı olursa, makamlar o kadar kolay harekete geçebilir.
Sokak kedilerini besleyebilir miyim?
Yalnızca beslemek sorunu çözmez. Avusturya'da düzenli olarak dışarı çıkan kediler, üretim için kullanılmıyorsa kısırlaştırılmış olmak zorundadır. Birçok hayvan koruma derneği sokak kedilerini yakalar, kısırlaştırır ve yeniden salar. Yakınınızdaki bir derneğe – ya da bize – sorun.
Kaynaklar
- Wiener Tierschutzverein – Yaban hayvanı buldum, ne yapmalı?
- Wiener Tierschutzverein – Evcil hayvan buldum, ne yapmalı?
- § 137 StGB – Başkasının av veya balıkçılık hakkına müdahale (RIS)
- Burgenland Eyaleti – Burgenland'da bulunan hayvanlar
- oesterreich.gv.at – Köpeklerin işaretlenmesi ve kaydı
- Resmi evcil hayvan veri tabanı (Heimtierdatenbank, Sağlık Bakanlığı)
- Aşağı Avusturya Eyaleti – Kedi bakımı
- Tüketici Sağlığı İletişim Platformu (VerbraucherInnengesundheit) – Hayvan koruma ombudsmanları
- Yukarı Avusturya Eyaleti – Hayvan koruma ombudsmanlığı
- Wildtierhilfe Wien – Yavru kuş buldum
- Wildtierhilfe Wien – Kirpilerin kış uykusu ağırlığı
- Igelzentrum Zürich – Sonbaharda kirpinin değerlendirilmesi
- BirdLife Österreich – Kuş buldum
- ÖAMTC – Hayvanların neden olduğu trafik kazaları
- oesterreich.gv.at – Acil numaralar
